Poznaj podejście Vertical Slice Architecture i zobacz, jak uprościć rozwój aplikacji, zwiększyć czytelność kodu i pozbyć się niepotrzebnych warstw.

Gdy rozmawiamy o architekturze aplikacji, często słyszymy o warstwach. Warstwa prezentacji, logiki biznesowej, dostępu do danych… brzmi znajomo? Jeśli spędziłeś choć trochę czasu w kodzie, który był rozwijany latami, to wiesz, że te warstwy, zamiast porządkować – potrafią skutecznie komplikować. I tutaj właśnie na scenę wchodzi Vertical Slice Architecture.

Warstwy są przeszłością?

W klasycznym podejściu nasze aplikacje przypominają cebulę. Każda warstwa coś robi, ale żeby wykonać prostą operację, musimy przejść przez kilka abstrakcji, klas pomocniczych, mapper-ów i interfejsów. Dodanie nowej funkcji bywa jak dłubanie w starej instalacji – nigdy nie wiesz, gdzie porazi cię prąd.

Vertical Slice Architecture podchodzi do tematu inaczej. Zamiast dzielić aplikację poziomo (na warstwy), dzielimy ją pionowo – na funkcjonalne wycinki. Każdy slice zawiera wszystko, co potrzebne do obsłużenia konkretnego przypadku użycia: logikę, dane wejściowe, walidację i dostęp do danych.

Przypadek użycia jako jednostka architektoniczna

W tej architekturze centralnym punktem nie jest warstwa, tylko use case. To on definiuje, co aplikacja robi i co jest potrzebne, żeby to zrobić dobrze. Przykład? Załóżmy, że chcemy dodać nowego użytkownika. Nie tworzymy osobno DTO, handlera, serwisu i repozytorium w trzech różnych folderach. Zamiast tego, tworzymy jeden spójny slice:

src/
│
├── users/
│   └── createUser/
│       ├── CreateUserCommand.ts
│       ├── CreateUserValidator.ts
│       ├── CreateUserHandler.ts
│       └── CreateUserResponse.ts

Wszystko, co potrzebne do wykonania operacji CreateUser, znajduje się w jednym miejscu. Możesz to czytać jak rozdział książki – od wejścia, przez walidację, aż po efekt końcowy.

Kod, który mówi za siebie

Spójrzmy na uproszczony przykład slice’a odpowiedzialnego za tworzenie użytkownika:

// CreateUserCommand.ts
export class CreateUserCommand {
  constructor(
    public readonly email: string,
    public readonly password: string,
    public readonly name: string
  ) {}
}


// CreateUserValidator.ts
export class CreateUserValidator {
  validate(command: CreateUserCommand): string[] {
    const errors: string[] = [];

    if (!command.email.includes("@")) {
      errors.push("Nieprawidłowy adres e-mail.");
    }

    if (command.password.length < 6) {
      errors.push("Hasło musi mieć co najmniej 6 znaków.");
    }

    return errors;
  }
}

// CreateUserHandler.ts
export class CreateUserHandler {
  constructor(
    private readonly userRepository: UserRepository
  ) {}

  async handle(command: CreateUserCommand): Promise<CreateUserResponse> {
    const user = new User(command.name, command.email, command.password);
    await this.userRepository.save(user);
    return new CreateUserResponse(user.id);
  }
}


// CreateUserResponse.ts
export class CreateUserResponse {
  constructor(
    public readonly userId: string
  ) {}
}

Po co to wszystko?

Vertical Slice Architecture to nie tylko zmiana struktury katalogów. To zmiana sposobu myślenia. Przestajesz projektować system wokół technologii (ORM, framework, wzorce warstw), a zaczynasz projektować go wokół problemów, które rozwiązujesz.

Zyskujesz:

• większą czytelność,
• łatwiejsze testowanie (testujesz tylko slice, nie zależności warstwowe),
• prostsze zmiany (zmieniasz tylko to, co dotyczy konkretnego use case’a).

Czy to działa w większych projektach?

Tak. Wręcz przeciwnie – im większy projekt, tym bardziej Vertical Slice Architecture błyszczy. Dzięki rozdzieleniu logiki na funkcjonalne jednostki łatwiej podzielić pracę w zespole, szybciej onboardować nowych programistów i unikać konfliktów merge’ów w nieskończonych serwisach “UserService”.

Ostatecznie chodzi o to, by kod był jak dobra dokumentacja – żeby dało się go czytać i rozumieć bez tłumacza. Vertical Slice Architecture temu sprzyja. Czy zawsze? Nie. Ale jeśli tworzysz aplikację, która rośnie, zmienia się i ma realne przypadki użycia – to warto spróbować.